209- Réfugiés syriens

On peut considérer que la place des Syriens est dans leur pays, à lutter pour libérer leur terre. Et ce, qu'ils soient islamistes ou loyalistes. Nous avons l'exemple des Français s'engageant dans la Résistance, durant la seconde guerre mondiale, tout comme les Anglais qui défendirent leur île, ou encore celui des Russes qui moururent par millions pour protéger leur terre du nazisme.
 

Les vagues d'immigrations qui déferlent sur l'Europe, alimentées depuis la Turquie, n'ont cessé de prendre de l'ampleur depuis plus d'un an. Si bien que nous rapportons aujourd'hui ces flux migratoires, essentiellement Syriens, à la Turquie, les associant parfois à une islamisation de la société, ou à une invasion, ou encore à un plan turc visant à prendre un ascendant sur l'Europe.

Que l'on considère que la place des Syriens est en Syrie, ou que l'on retienne telle ou telle explication à leur exode massif, ne peut masquer le fait que se cachent souvent des drames humains derrière les histoires des migrants. Ces exodes sont complexes et je voulais y revenir ici.
 

On ne peut parler des réfugiés syriens sans savoir où ils se trouvent. La carte ci-dessous, publiée par le Haut-Commissariat aux Réfugiés de l'ONU, le montre parfaitement.

UNHCR - Répartition des réfugiés syriens - juillet 2015

Rapporté à sa population et à la superficie de son territoire, ce n'est pas la Turquie qui accueille le plus de réfugiés, mais le Liban. Pourtant, qui entend parler de problèmes migratoires liés au Liban ? Personne, ou presque ! 

Les réfugiés syriens au Liban étaient répartis ainsi, suivant les données de l'UNHCR, en février 2015 :

UNHCR - Répartition des réfugiés syriens - février 2015

Le Haut-Commissariat aux Réfugiés en attendait 1 825 000 fin 2015 pour ce seul petit pays. Le coût pour le Liban était estimé à 7,5 milliards de dollars pour deux ans. 

Monsieur Fabius (le père, pas le fils qui était à Las Vegas) a parfois présenté les réfugiés comme un bloc uniforme de victimes fuyant les persécutions du régime syrien. Ce régime était de ce fait voué à être abattu rapidement. De telles affirmations étaient désespérantes de mauvaise foi et, en tout cas, totalement indignes de l'objectivité imposée par la grandeur de sa charge ministérielle.

Deux ans après ces déclarations, le 28 mai 2014, le président syrien fut réélu. Les réfugiés syriens au Liban, que rien n'obligeait à aller voter, s'étaient déplacés en masse, essentiellement à pied, pour aller voter dans leur ambassade, à Beyrouth.

28 mai 2014 - réfugiés syriens attendant de voter devant leur ambassade à Beyrouth

La sécurité libanaise estima à plus de 100 000 le nombre de personnes qui s'étaient déplacées. Les plus éloignées de la capitale n'ayant pas pu faire le voyage.

La France, quant à elle, préférait interdire l'organisation du scrutin à l'ambassade syrienne de Paris, plutôt que de gérer une situation similaire, ce qui aurait désavoué sa politique extérieure. Elle déclara : Nous avons notifié à l'ambassade de Syrie en France que cette élection ne se déroulerait pas sur le territoire français.

La France passa outre le problème juridique que posait sa décision. Une ambassade bénéficie d'une immunité diplomatique qui empêche le pays hôte de prendre la moindre décision concernant son fonctionnement. 

Au contraire, l'article 25 de la convention de Vienne sur les relations diplomatiques prévoit que L’État accréditaire accorde toutes facilités pour l'accomplissement des fonctions de la mission. Non seulement nous ne pouvions pas empêcher ce scrutin dans l'ambassade de Syrie, mais nous avions l'obligation légale, au plan international, d'aider à son bon déroulement.

Parallèlement à ces réfugiés qui avaient fui la guerre, de graves difficultés se firent jour dans les camps de réfugiés proches de la frontière libanaise. Les mouvements extrémistes d'Al Nosra et de Daesh envahirent ces camps et s'organisèrent en base arrière de lutte contre l’État syrien. Les attentats se multiplièrent sur le sol libanais et des combats eurent lieu avec l'armée libanaise, essentiellement dans la région d'Arsal.

Nous retrouvions ici l'un des problèmes majeurs de l’afflux de réfugiés en Europe : l'infiltration de ces flots de migrants par des islamistes dans le but d'étendre leur guerre. Pour autant, le Liban a-t-il fermé ses frontières en renvoyant tous les réfugiés chez eux ? Le pouvait-il seulement ? La question n'était pas simple, et quelle que fût la décision prise, elle allait entraîner des pertes humaines. 

Nous aurions pu décider d'aider le Liban, mais nous n'avons rien fait. Au contraire, la France a accordé la Légion d'Honneur au prince saoudien qui a annulé l'aide de 3 milliards de dollars d'armements destinés à l'armée libanaise dans sa lutte contre le terrorisme...

Le Liban aurait pu envoyer en Europe des centaines de milliers de migrants, en les faisant accoster à Chypre, pour nous soutirer ensuite de l'argent en échange de leur retour. Mais ce pays a une éthique et une grandeur qui n'est pas à la portée de tous. À ce jour encore, il ne cesse de lutter contre le terrorisme et l'islamisme radical, tout en œuvrant à accueillir les réfugiés.

Le général français Jean-Bernard PINATEL assimilait les migrants à une bombe humaine, nouvelle arme non-conventionnelle utilisée par (presque) tous. Même si, dans les faits, ce sont les Turcs qui en usent le plus. S'il n'est pas possible de nier cette analyse militaire, il ne l'est pas davantage de réduire le problème des migrants à ce seul aspect.

Aujourd'hui, les migrants nous confrontent à des choix de société que nous devrons inévitablement trancher. Nous pouvons fermer nos frontières pour protéger nos populations contre des attaques que ne manqueraient pas de lancer ceux qui ne fuient pas la guerre mais veulent la propager. Nous pouvons également assumer pour notre population les risques de morts, de viols et autres agressions, au nom de ceux qui ont réellement besoin de trouver un refuge où vivre en paix. 

Quel que soit le choix politique que nous ferons, il y aura des victimes innocentes dont le regard accusateur viendra nous hanter, et d'autres personnes que nous aurons sauvées et qui nous en seront éternellement reconnaissantes. Notre choix se résume donc à choisir qui nous acceptons de voir vivre ou de voir mourir.

209 – Σύροι πρόσφυγες

Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η θέση των Σύρων μεταναστών είναι στη χώρα τους, να πολεμήσουν για να απελευθερώσουν τη χώρα τους. Κι αυτό, είτε είναι ισλαμιστές ή οπαδοί του καθεστώτος. Έχουμε το παράδειγμα των Γάλλων που στρατεύθηκαν στην Αντίσταση, κατά τον Β΄ Π.Π., όπως και των Άγγλων που υπεράσπισαν τη νήσο τους, ή ακόμη αυτό των εκατομμυρίων Ρώσων που σκοτώθηκαν για να προστατεύσουν τη χώρα τους από τον ναζισμό.

Τα κύματα μεταναστεύσεων που ξεσπούν στην Ευρώπη, που τροφοδοτούνται μέσω της Τουρκίας, δεν έπαψαν να αυξάνονται εδώ και πάνω από ένα χρόνο. Έτσι ώστε να αποδίδουμε σήμερα αυτές τις ροές, κυρίως Σύρων, στην Τουρκία, συνδυάζοντάς τις με έναν εξισλαμισμό της κοινωνίας, ή μία εισβολή, ή ακόμη ένα τουρκικό σχέδιο για να υπερέχει της Ευρώπης.

Είτε θεωρούμε ότι η θέση των Σύρων είναι στη Συρία, ή συγκρατούμε την δείνα ή την τάδε εξήγηση για την μαζική τους αποδημία, δεν μπορούμε να αποκρύψουμε το γεγονός ότι πίσω από τις ιστορίες των μεταναστών κρύβονται συχνά ανθρώπινα δράματα. Αυτές οι αποδημίες είναι πολύπλοκες και θα ήθελα να το συζητήσω εδώ.

Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για Σύρους πρόσφυγες χωρίς να ξέρουμε πού βρίσκονται. Ο εξής χάρτης, που δημοσιεύθηκε  από την  Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, το δείχνει τέλεια.

 

ΥΑΟΗΕ για τους πρόσφυγες – Κατανομή των Σύρων προσφύγων – Ιούλιος 2015

Σε σχέση με τον πληθυσμό της και την έκταση του εδάφους της, δεν είναι πρώτη η Τουρκία στην υποδοχή των περισσότερων προσφύγων, αλλά ο Λίβανος. Ωστόσο, ποιος ακούει να μιλάνε για προβλήματα που σχετίζονται με μετανάστευση στον Λίβανο; Κανείς ή σχεδόν κανείς!

Οι Σύροι πρόσφυγες στο Λίβανο κατανέμονταν ως εξής, σύμφωνα με τα δεδομένα της Ύπατης Αρμοστείας, τον Φεβρουάριο του 2015:

ΥΑΟΗΕ για τους πρόσφυγες – Κατανομή των Σύρων προσφύγων – Φεβρουάριος 2015

Η Ύπατη Αρμοστεία ανέμενε 1.825.000 στα τέλη του 2015 μόνον για αυτή την μικρή χώρα. Το κόστος για τον Λίβανο εκτιμήθηκε στα 4,5 δις. δολάρια ανά έτος.

Ο κύριος Φαμπιούς (ο πατήρ, ο υιός ήταν στο Λας Βέγκας) παρουσίασε μερικές φορές τους πρόσφυγες ως ένα ομοιόμορφο σύνολο θυμάτων που φεύγουν λόγω των διωγμών του καθεστώτος της Συρίας. Αυτό το καθεστώς ήταν ντεφάκτο προορισμένο να πέσει γρήγορα. Τέτοιες βεβαιώσεις ήταν απελπιστικές από την κακοπιστία τους, τελείως ανάξιες της αντικειμενικότητας που επιβάλλεται από το ύψος του υπουργικού του θώκου.

Δυο χρόνια μετά από αυτές τις δηλώσεις, στις 28 Μαΐου 2014, επανεκλέχθηκε ο Σύρος πρόεδρος. Οι Σύροι πρόσφυγες στο Λίβανο, που δεν ήταν καθόλου υποχρεωμένοι να παν να ψηφίσου, μετακινήθηκαν μαζικά, κυρίως με τα πόδια, για να πάνε να ψηφίσουν στην πρεσβεία, στη Βηρυτό.

28 Μαΐου 2014 – Σύροι πρόσφυγες περιμένοντας να ψηφίουν μπροστά στην πρεσβεία τους στη Βηρυτό

Η λιβανέζικη ασφάλεια εκτίμησε σε άνω των 100.000 τον αριθμό των ατόμων που μετακινήθηκαν, Αυτοί που ήταν πολύ μακριά από την πρωτεύουσα δεν μπόρεσαν να κάνουν το ταξίδι.

Όσον αφορά τη Γαλλία, προτίμησε να απαγορεύσει την οργάνωση της ψηφοφορίας στην πρεσβεία της Συρίας στο Παρίσι, αντί να διαχειριστεί μία ανάλογη κατάσταση, που θα είχε αποδοκιμάσει την εξωτερική πολιτική της. Δήλωσε: Γνωστοποιήσαμε στην πρεσβεία της Συρίας στην Γαλλία ότι αυτές οι εκλογές δεν θα γίνονταν στο γαλλικό έδαφος.

Η Γαλλία αγνόησε το νομικό πρόβλημα που έθετε η απόφασή της. Μία πρεσβεία χαίρει του διπλωματικού ασύλου που εμποδίζει την χώρα που την φιλοξενεί να λάβει την παραμικρή απόφαση όσον αφορά την λειτουργία της.

Αντἴθετα, το άρθρο 25 της σύμβασης της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις προβλέπει ότι Το Κράτος στο οποίο γίνεται η διαπίστευση παρέχει όλες τις ευκολίες για την επίτευξη των λειτουργιών της αποστολής του. Όχι μόνον δεν μπορούσαμε να εμποδίσουμε αυτή την ψηφοφορία στην πρεσβεία της Συρίας, αλλά θα είχαμε την νόμιμη υποχρέωση, σε διεθνές επίπεδο, να βοηθήσουμε την σωστή εκτύλιξή του.

Παράλληλα με αυτούς τους πρόσφυγες που είχαν φύγει εξαιτίας του πολέμου, εμφανίστηκαν προβλήματα στους καταυλισμούς προσφύγων κοντά στα λιβανέζικα σύνορα. Τα εξτρεμιστικά κινήματα της Αλ Νόσρα και της Νταες εισέβαλλαν σε αυτούς τους καταυλισμούς και οργανώθηκαν ως οπισθοφυλακή συμπλοκής εναντίον της Συρίας. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις πολλαπλασιάσθηκαν στο λιβανέζικο έδαφος και έγιναν μάχες με τον λιβανέζικο στρατό, κυρίως στην περιοχή του Άρσαλ.

Βλέπουμε εδώ ένα από τα κύρια προβλήματα της εισροής των προσφύγων στην Ευρώπη: η διείσδυση ισλαμιστών σε αυτά τα πλήθη μεταναστών με σκοπό να επεκτείνουν τον πόλεμό τους. Ωστόσο, ο Λίβανος έκλεισε τα σύνορά του ξαποστέλνοντας τους πρόσφυγες στα σπίτια τους; Μπορούσε μόνον; Το θέμα δεν ήταν απλό και όποια κι αν ήταν η απόφαση που λήφθηκε, θα είχε ως συνέπεια ανθρώπινες απώλειες.

Θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε το Λίβανο, αλλά δεν κάναμε τίποτα. Αντίθετα, η Γαλλία έδωσε την Λεγεώνα της τιμής στον πρίγκηπα της Σαουδικής Αραβίας που είχε ακυρώσει την βοήθεια 3 δις δολαρίων πολεμικού υλικού που προορίζονταν στον λιβανικό στρατό για την μάχη του κατά της τρομοκρατίας…

Ο Λίβανος θα μπορούσε να στείλει στην Ευρώπη εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες, αφήνοντάς τους στα παράλια της Κύπρου, για να μας αποσπάσει μετά χρήματα ως αντάλλαγμα της επιστροφής τους. Αλλά αυτή η χώρα έχει μία ηθική και ένα μεγαλείο που δεν είναι για όποιον-όποιον. Σήμερα ακόμη, δεν παύει να μάχεται εναντίον της τρομοκρατίας και του ριζοσπαστικού ισλαμισμού, ενώ ταυτόχρονα δρα για την υποδοχή των προσφύγων.

Ο Γάλλος στρατηγός Jean-Bernard Pinatel, παρομοίωνε τους μετανάστες με μια ανθρώπινη βόμβα, νέο μη συμβατικό όπλο που χρησιμοποιείται από (σχεδόν) όλους. Ακόμη κι αν, στην πράξη, οι Τούρκοι την χρησιμοποιούν περισσότερο. Εάν είναι αδύνατον να αρνηθούμε αυτή την στρατιωτική ανάλυση, δεν μπορούμε να περιορίσουμε το πρόβλημα των μεταναστών σε αυτή την μοναδική στρατιωτική όψη.

Σήμερα, οι μετανάστες μας φέρνουν αντιμέτωπους με επιλογές κοινωνίας που θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε αναπόφευκτα. Μπορούμε να κλείσουμε τα σύνορά μας για να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς μας από τις επιθέσεις που δεν θα παρέλειπαν να κάνουν αυτοί που δεν διαφεύγουν από τον πόλεμο αλλά θέλουν να τον επεκτείνουν. Μπορούμε επίσης να επωμισθούμε για τον πληθυσμό μας τους κινδύνους νεκρών, βιασμών και άλλων επιθέσεων, εν ονόματι αυτών που έχουν πράγματι ανάγκη να βρουν ένα καταφύγιο όπου θα ζήσουν εν ειρήνη.

Όποια κι αν είναι η πολιτική επιλογή που θα κάνουμε, θα υπάρξουν αθώα θύματα το κατηγορικό βλέμμα των οποίων θα έλθει να στοιχειώσει, και άλλα άτομα που θα σώσουμε που θα μας είναι αιώνια ευγνώμονα. Η επιλογή μας συνοψίζεται λοιπόν να επιλέξουμε ποιόν δεχόμαστε να δούμε να ζει ή να πεθαίνει.

Απόδοση στα ελληνικά: Άγγελος Α.

208- Il est venu, il a vu, il fut vaincu

Lorsque monsieur Tsipras arriva au pouvoir, en Grèce, il avait un programme sur la base duquel il avait été élu. Ce programme, dit « de Thessalonique », prévoyait la fin de l'austérité dans son pays. Les « négociations » autour de la renégociation des mémorandums furent un dialogue de sourds. Monsieur Varoufakis, ministre des finances en charge des négociations, se heurtait à un mur de silence à chaque nouvelle proposition. Jacques Sapir relata par le détail, sur son blog, l'évolution de ces négociations.

François Hollande avait, lui aussi, promis la renégociation du pacte de stabilité avec l'Allemagne, pour être élu à la présidence de la République Française. Mais il avait oublié cet engagement envers les Français avant même sa prise de pouvoir officielle. 

Si monsieur Hollande avait montré la plus grande lâcheté dans le renoncement à ses engagements, monsieur Tsipras, lui, résista. Son ministre des finances avait les compétences techniques et le caractère qui lui aurait permis de mener à bien sa tâche.

Parallèlement à cette négociation, monsieur Tsipras se tourna vers la Russie, afin de développer ses relations commerciales. Fut notamment concerné le projet de gazoduc Turkish Stream qui devait remplacer le South Stream en passant par la Turquie et le nord de la Grèce pour alimenter l'Europe.

La Russie était vue comme une alternative à l'Europe, dans l'éventualité où les négociations sur la fin des mémorandums échoueraient. Indépendamment de cela, la Grèce développait des partenariats avec un pays ami, et le peuple grec en était reconnaissant à son leader.

Le 8 avril 2015, lors de la conférence de presse qui suivit la signature d'accords étatiques entre la Grèce et la Russie, monsieur Tsipras revint sur le combat commun de leurs pays respectifs contre le nazisme, sur leur culture et leur foi commune (10'36'' et suivantes dans la vidéo ci-dessous).

Lors de cette conférence de presse, monsieur Tsipras affirmait haut et fort que la Grèce est un pays souverain, capable de mener une politique étrangère indépendante, dans le respect premier des intérêts du peuple grec.

Bien que n'étant pas lui-même membre de l’Église, monsieur Tsipras fit ainsi allusion à l'orthodoxie, qui pénètre une grande part de la vie sociale, tant en Russie qu'en Grèce. Il posait également les bases de la possibilité d'accords stratégiques dont il ne fixait comme seule limite que les intérêts de son peuple. Une phrase que l'Otan ne dut pas apprécier...

Le 26 juin 2015, j'arrivais en Crète pour des vacances. Le soir même, monsieur Tsipras annonçait la tenue d'un référendum sur l'acceptation ou non d'un nouveau mémorandum d'austérité que la Troïka souhaitait imposer à la Grèce.

Durant toute la semaine, au gré de mes déplacements, je pus constater à quel point monsieur Tsipras avait su toucher le cœur des Grecs, et leur redonner espoir. Tous évoquaient certains hauts faits de l'époque de la résistance, durant la seconde guerre mondiale, assimilant la situation qu'ils vivaient à ce qu'ils avaient vécu durant la guerre. Tous avaient conscience que le NON pouvait les sortir de la zone euro, mais tous étaient prêts à l'accepter.

Résistant durant l'invasion de la Crète par les Allemands, en 1941. Carte offerte dans le monastère d'Arkadi.

En une semaine, je ne vis pas une seule affiche appelant à voter pour le oui, ni une seule personne qui se revendiquât d'un soutien au texte imposé par l'Allemagne. Monsieur Tsipras avait uni derrière lui tout son peuple, au-delà des appartenances politiques. La Crète vota à 73% pour le NON, bien au-delà de la moyenne nationale.

Pourtant, contre toute attente, dès le soir de la victoire écrasante du NON au référendum, monsieur Tsipras désavoua son ministre de l'économie, grand artisan de cette victoire, et capitula devant l'Allemagne, n'osant pas appliquer le plan prévu, pour la circonstance, par monsieur Varoufakis. Plan dont les meilleurs économistes français garantissaient qu'il fût crédible et applicable.

La désillusion fut brutale, et le réveil semblable à un lendemain de cuite. J'ai vu des personnes qui avaient aidé le parti de monsieur Tsipras à accéder au pouvoir, totalement désabusées, incapables de comprendre les causes du revirement de leur leader.

Il signa même un renoncement à sa souveraineté en garantissant à l'Allemagne que le parlement grec ne voterait plus aucune loi sans accord préalable de ses créanciers.

Le reste ne fut que simulacre. Il était venu, il avait vu, il était vaincu.


En même temps que ses discours d'héroïsme s'envola l'alliance stratégique qu'il avait commencé à nouer avec la Russie. Oubliée la culture commune. Oubliée la foi commune vantée quelques semaines plus tôt. Il avait été incapable de mettre le programme de Thessalonique en œuvre, mais faisait voter une loi autorisant l'union homosexuelle, à la demande de ses nouveaux maîtres.

Je ne débats pas ici sur le bienfondé ou non d'une telle union, qui mériterait un message dédié. Je précise seulement que cette union était chère aux occidentaux et ne figurait pas dans le programme électoral pour lequel Tsipras avait été élu. L'adopter aussi vite et sans débat allait à l'encontre du discours qu'il prononça en Russie.

Comme tous les vaincus, il devait se soumettre. Il n'avait pas encore relevé la tête lorsqu'il voulut atterrir avec son avion sur l'ile de Rhodes, le 7 février dernier. La Turquie d'Erdogan ne le lui permit pas. Un mois plus tard, le 6 mars, la Turquie s'arrogea également le droit d'interdire à la ministre de la défense allemande d'atterrir sur l'ile grecque de Lesbos. Tsipras n'émit pas la moindre protestation.

Les premiers ministres grec et turc

 
Pourquoi Erdogan aurait-il eu peur d'avoir une telle action hostile alors qu'il voyait que les pays européens ne pensaient, comme lui, qu'à se partager les pans de l'économie et de la souveraineté grecque ? Pourquoi Tsipras aurait-il eu dessein de résister, alors que tous avaient vu qu'il n'était pas capable d'aller au bout d'un combat ? Pourquoi l'Otan se serait-elle estimée tenue de défendre et soutenir, entre deux de ses membres, le parti du plus faible ? Et qui donc, de toute façon, aurait volé à son secours quand il avait de lui-même repoussé les mains qui s'étaient tendues pour le soutenir ?


Ici réside l'une des pires conséquences de la trahison de Tsipras. Il mit fin aux accords stratégiques qu'il avait commencé à nouer avec la Russie. Il renonça à son histoire culturelle et cultuelle commune. Si bien qu'à son tour son peuple lui demanda : Homme de peu de foi, pourquoi as-tu douté que tu pouvais réussir à remplir tes promesses, et aller ainsi au bout de ton destin ?

208 – Ήρθε, είδε, νικήθηκε

Όταν ο κύριος Τσίπρας ανέβηκε στην εξουσία, στην Ελλάδα, είχε ένα πρόγραμμα βάσει του οποίου είχε εκλεχθεί. Αυτό το πρόγραμμα, «της Θεσσαλονίκης», προέβλεπε το τέλος της λιτότητας στη χώρα του. Τα «παζάρια» γύρω από την  επαναδιαπραγμάτευση των μνημονίων ήταν ένας διάλογος κωφών. Ο κύριος Βαρουφάκης, υπουργός οικονομικών υπεύθυνος των διαπραγματεύσεων, βρέθηκε εμπρός σε ένα τείχος σιωπής μετά από κάθε νέα πρόταση. Ο Ζακ Σαπίρ μίλησε λεπτομερώς, στο ιστολόγιό του, για την εξέλιξη αυτών των διαπραγματεύσεων.

Ο Φρανσουά Ολάντ είχε, κι αυτός, υποσχεθεί την επαναδιαπραγμάτευση του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης με την Γερμανία, για να εκλεχθεί στην προεδρία της γαλλικής δημοκρατίας. Αλλά είχε ξεχάσει αυτή την δέσμευση με τους Γάλλους πριν καλά παραλάβει την εξουσία. 

Εάν ο κύριος Ολάντ απέδειξε την μεγάλη δειλία του όταν απαρνήθηκε τις δεσμεύσεις του, ο κύριος Τσίπρας, αντιστάθηκε. Ο υπουργός οικονομικών του είχε τα τεχνικά προσόντα και τον χαρακτήρα που θα του επέτρεπαν να εκτελέσει το καθήκον του.

Παράλληλα με αυτή την διαπραγμάτευση, ο κύριος Τσίπρας στράφηκε προς την Ρωσία, για να αναπτύξει τις εμπορικές σχέσεις. Αφορούσε ιδιαίτερα το ἐργο αγωγού αερίου Turkish Stream που θα αντικαθιστούσε το South Stream περνώντας από την Τουρκία και την Βόρεια Ελλάδα για να τροφοδοτήσει την Ευρώπη.

Η Ρωσία φαινόταν ως μία εναλλακτική λύση αντί της Ευρώπης, σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις για το τέλος των μνημονίων αποτύγχαναν. Ανεξάρτητα από αυτό, η Ελλάδα ανέπτυσσε συνεργασίες με μία φίλη χώρα και ο ελληνικός λαός ήταν ευγνώμων στον ηγέτη του.

Στις 8 Απριλίου 2015, στην συνέντευξη τύπου μετά την υπογραφή κρατικών συμφωνιών μεταξύ της Ελλάδας και της Ρωσίας, ο κύριος Τσίπρας επανήλθε στην κοινή μάχη των δύο χωρών εναντίον του ναζισμού, στον πολιτισμό τους και την κοινή πίστη  (10'36'' και συνέχεια στο επόμενο βίντεο).

Σε αυτή την συνέντευξη τύπου, ο κύριος Τσίπρας επιβεβαίωνε έντονα ότι η Ελλάδα είναι κυρίαρχος χώρα, ικανή να ασκήσει μία ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, με πρωταρχικό σεβασμό στα συμφέροντα του ελληνικού λαού.  

 

Αν και δεν είναι ο ίδιος μέλος της εκκλησίας, ο κύριος Τσίπρας έκανε έναν υπαινιγμό για την ορθοδοξία, που διεισδύει σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνικής ζωής, τόσο στην Ρωσία όσο και στην Ελλάδα. Έθετε επίσης τις βάσεις της δυνατότητας στρατηγικών συμφωνιών το μοναδικό όριο των οποίων ήταν τα συμφέροντα του λαού του. Μια φράση που δεν πολυάρεσε στο ΝΑΤΟ…

Στις 26 Ιουνίου 2015, πήγα στην Κρήτη για διακοπές. Το ίδιο βράδυ, ο κύριος Τσίπρας ανακοίνωσε την διοργάνωση ενός δημοψηφίσματος για την αποδοχή ή όχι ενός νέου μνημονίου λιτότητας που η Τρόικα ήθελε να επιβάλλει στην Ελλάδα.

Όλη την εβδομάδα, κατά τις μετακινήσεις μου, διαπίστωσα πόσο ο κύριος Τσίπρας είχε αγγίξει την καρδιά των Ελλήνων, και τους ξαναέδωσε ελπίδα. Όλοι μιλούσαν για ορισμένα ηρωικά γεγονότα της εποχής της αντίστασης, κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, αφομοιώνοντας την κατάσταση που ζούσαν με αυτά που είχαν ζήσει στον πόλεμο. Όλοι είχαν συνειδητοποιήσει ότι το ΟΧΙ μπορούσε να τους πετάξει έξω από την ευρωζώνη, αλλά ήταν όλοι έτοιμοι να το αποδεχθούν.

Αντάρτης κατά την εισβολή της Κρήτης από τους Γερμανούς το 1941. Κάρτα δώρο στην μονή Αρκαδίου.

Σε μια εβδομάδα, δεν είδα ούτε μία αφίσα που καλούσε να ψηφίσουν για το ΝΑΙ, ούτε ένα άτομο που υποστήριζε το κείμενο που επιβλήθηκε από την Γερμανία. Ο κύριος Τσίπρας είχε συνενώσει πίσω του όλον τον λαό του, πέρα από τις κομματικές προτιμήσεις. Η Κρήτη ψήφισε κατά 73 % για το ΟΧΙ, ποσοστό μεγαλύτερο από τον εθνικό μέσον όρο.

Ωστόσο, αντίθετα με όλες τις προσδοκίες, το ίδιο βράδυ της συντριπτικής νίκης του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα, ο κύριος Τσίπρας αποκήρυξε τον υπουργό οικονομικών του, μεγάλο υπεύθυνο αυτής της νίκης, και συνθηκολόγησε με την Γερμανία, μη τολμώντας να εφαρμόσει το προβλεπόμενο πρόγραμμα, για την περίσταση, από τον κύριο Βαρουφάκη. Σχέδιο το οποίο οι καλύτεροι Γάλλοι οικονομολόγοι διαβεβαίωναν ότι ήταν εφικτό και εφαρμόσιμο.

Η απογοήτευση ήταν βίαια και το ξύπνημα ίδιο με μία επόμενη μέρα από μεθύσι. Είδα άτομα που είχαν βοηθήσει το κόμμα του κυρίου Τσίπα να ανέβει στην εξουσία, τελείως απογοητευμένα, ανίκανα να κατανοήσουν τα αίτια της στροφής του ηγέτη τους.

Υπέγραψε ακόμη και μία παραίτηση από την κυριαρχία του, εγγυώμενος στην Γερμανία ότι το ελληνικό κοινοβούλιο δεν θα ψήφιζε κανέναν νόμο χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση των πιστωτών του.

Τα υπόλοιπα ήταν μόνον προσποιήσεις. Είχε έρθει, είχε δει, είχε νικηθεί.

Ταυτόχρονα με τις ομιλίες του ηρωισμού εξατμίστηκε και η στρατηγική συμμαχία που είχε αρχίσει να κάνει με την Ρωσία. Ξεχάστηκε ο κοινός πολιτισμός. Ξεχάστηκε η κοινή πίστη που διατυμπάνιζε μερικές εβδομάδες πριν. Ήταν ανίκανος να θέσει σε εφαρμογή το πολιτικό του πρόγραμμα, αλλά έβαζε να ψηφίσουν έναν νόμο συμφώνου συμβίωσης για ομόφυλα άτομα, που του ζήτησαν τα καινούργια αφεντικά του.

Όπως όλοι οι νικημένοι, έπρεπε να υπακούσει. Δεν είχε ακόμη σηκώσει το κεφάλι όταν θέλησε να προσγειωθεί με το αεροπλάνο του στη Ρόδο, στις 7 Φεβρουαρίου. Η Τουρκία του Ερντογάν δεν του το επέτρεψε. Ένα μήνα αργότερα, στις 6 Μαρτίου, η Τουρκία ιδιοποιήθηκε επίσης το δικαίωμα να απαγορεύσει στην υπουργό άμυνας της Γερμανίας να προσγειωθεί στην Λέσβο. Ο Τσίπρας δεν έκανε την παραμικρή διαμαρτυρία..

Les premiers ministres grec et turc

 

Γιατί ο Ερντογάν θα φοβόταν να κάνει μια τέτοια εχθρική ενέργεια ενώ έβλεπε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες το μόνο που σκεφτόντουσαν, όπως κι αυτός, ήταν να μοιραστούν τα κομμάτια της ελληνικής οικονομίας και της κυριαρχίας; Γιατί ο Τσίπρας θα είχε την πρόθεση να αντισταθεί, ενώ είδαν όλοι ότι δεν ήταν ικανός να δώσει μια μάχη μέχρι το τέλος; Γιατί το ΝΑΤΟ θα θεωρούσε ότι είχε το καθήκον να υπερασπίσει και να υποστηρίξει, μεταξύ δύο μελών του, τον πιο αδύναμο; Και ποιος λοιπόν, έτσι κι αλλιώς, θα πήγαινε να τον βοηθήσει όταν αυτός ο ίδιος είχε απωθήσει τα χέρια που είχαν τεντωθεί για να τον υποστηρίξουν;

Εδώ βρίσκεται μία από τις χειρότερες συνέπειες της προδοσίας του Τσίπρα. Έβαλε τέλος στις στρατηγικές συμφωνίες που είχε αρχίσει να αναπτύσσει με την Ρωσία. Παραιτήθηκε από την κοινή του πολιτιστική και θρησκευτική ιστορία. Έτσι ώστε με την σειρά του ο λαός του τον ρώτησε: ὀλιγόπιστε! εἰς τί ἐδίστασας; ότι μπορούσες να κατορθώσεις να εκπληρώσεις τις υποσχέσεις σου και να πας μέχρι το τέλος του πεπρωμένου σου;

Απόδοση στα ελληνικά: Άγγελος Α.